على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
805
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
عنه : چشم پوشيد و اغماض كرد . و تجاوز فيه : از حد در گذشت در آن . تجاوز ( taj voz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از حد در گذشتگى و ريژك . و تجاوز كردن : در گذشتن و از حد خود در گذشتن . تجاول ( taj vol ) م . ع . با يكديگر گرديدن در جنگ يق تجاولوا اذا جال بعضهم على بعض فى الحرب . تجاويد ( taj vid ) ا . ع . بارانها ( واحد ندارد ) . تجاويز ( taj viz ) ع . ج . تجواز ( tejv z ) . تجاويف ( taj vif ) ع . ج . تجويف . تجاويف ( taj vif ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كاواكها و مغازهها و جوفها . و تجاويف انف : سوراخهاى بينى . تجاه ( t j h ) و ( tej h ) و ( toj h ) ا . ع . مقابل و روبروى يق قعدت تجاهك : نشستم روبروى تو و كذلك تجاهك ( tej haka ) و تجاهك ( toj haka ) . تجاهد ( taj hod ) م . ع . بسيار كوشش كردن و قوت و توانائى را كار بستن . تجاهر ( taj hor ) م . ع . ظاهر و آشكار شدن در محضر عام . تجاهل ( taj hol ) م . ع . خويشتن را نادان نمودن . تجاهل ( taj hol ) ا . - پ . مأخوذ از تازى - نادانى را بهانه كردن و سادهدلى را وانمودن . تجباب ( tejb b ) ا . ع . رگ سيم در سنگ معدن . تجبار ( tajb r ) ا . ع . كبر و سركشى و غرور . تجبر ( tajabbor ) م . ع . درست و نيكو حال گرديدن . و توانگر شدن . و تكبر كردن . و تجبر الشجر : سبز و با برگ آن درخت . و تجبر الكلاء : رست گياه بعد از خوردن . و تجبر المريض : به حال آمد بيمار . و تجبر فلان مالا : رسيد فلان مال را . و تجبر الرجل : باز يافت آن مرد آنچه رفته بود از وى . تجبس ( tajabbos ) م . ع . خراميدن . تجبل ( tajabbol ) م . ع . بكوه در آمدن . و تجبل ما عنده : تمام گرفت آنچه نزد او بود . تجبن ( tajabbon ) م . ع . تجبن - اللبن : خفته گرديد و ستبر شد شير . تجبيب ( tajbib ) م . ع . تا به زانو رسيدن سپيدى دست و پاى ستور . و رميدن و گريختن يق جبب فلان فذهب . و سيرآب كردن شتران را . تجبية ( tajbeyat ) م . ع . نهادن هر دو دست را بر دو زانوى خود و يا بر زمين و يا بر روى افتادن و پشت خم كرده ايستادن . تجبير ( tajbir ) م . ع . بستن شكسته را . و نيكو حال كردن كسى را . و توانگر گردانيدن . تجبيع ( tajbi ' ) م . ع . متغير گرديدن سرين از لاغرى . تجبيل ( tajbil ) م . ع . پارهپاره كردن . تجبين ( tajbin ) م . ع . كسى را بددل گفتن . و منسوب كردن به بددلى . تجبيه ( tajbih ) م . ع . جبه رأسه تجبيها : سرنگون كرد سر خود را . و نيز تجبيه : نوعى از تشهير است و آن چنان باشد كه روى هر دو زانى را سرخ و يا سياه كرده بر شتر و يا خر سوار كنند بطرزى كه روى يكى مخالف روى ديگرى باشد . تجثجث ( tajasjos ) م . ع . تجثجث - الشعر : بسيار شد موى . و تجثجث الطائر : بيفشاند آن مرغ پرهاى خود را . تجثم ( tajassom ) م ع . به زير سينه گرفتن كسى را . تجثيم ( tajsim ) م . ع . بر سينه نشانيدن كسى را . تجحدر ( tajahdor ) م . ع . تجحدر الطائر : جنبيد پر آن مرغ . تجحدل ( tajahdol ) م . ع . غلطان گرديدن . تجحر ( tajahhor ) م . ع . تجحر الضب : در سوراخ در آمد سوسمار . و تجحرت العين : در چشم خانه رفت چشم آن . تجحفل ( tajahfol ) م . ع . مجتمع شدن . تجحم ( tajahhom ) م . ع . سوختن از حرص و بخل . و دلتنگ گرديدن . تجحيظ ( tajhiz ) م . ع . تيز كردن نظر . تجحيل ( tajhil ) م . ع . بر زمين زدن يق جحله تجحيلا . تجحيم ( tajhim ) م . ع . جحمنى بعينه تجحيما : تيز نگريست مرا و يا نگريست و چشم وانگرفت . تجحين ( tajhin ) م . ع . جحن على عياله تجحينا : تنگ گرفت بر عيال خود از فقر يا بخل . تجخجخ ( tajaxjox ) م . ع . دراز كشيدن با تمكن و استرخا . و تجخجخ جاريته : گائيد كنيزك خود را . و تجخجخ الليل : فرو هشت آن شب تاريكى خود را . تجخر ( tajaxxor ) م . ع . تجخر الحوض : خشك گشته و منشق گرديد آن حوض و روان شد آب آن . تجخى ( tajaxxi ) م . ع . تجخى على المجمر : بخور كرد . و تجخل الكوز : سرنگون گرديد آن كوزه .